Bài viết của Martin Küper

Các lực lượng đánh thuê Nga được giao nhiệm vụ ngăn chặn làn sóng nổi dậy của các nhóm Hồi giáo cực đoan ở Tây Phi. Tuy nhiên, hiện nay chính lực lượng của Nga tại Mali lại đang phải chiến đấu để bảo toàn sự sống.

Được xem là một thắng lợi chiến lược của Nga trước phương Tây khi quân đội Pháp rút khỏi Mali vào năm 2022 và lực lượng Bundeswehr (Đức) kết thúc nhiệm vụ vào cuối năm 2023, chính quyền quân sự Mali đã chuyển sang dựa vào các lính đánh thuê Nga để chống lại các nhóm Hồi giáo nổi dậy muốn chiếm toàn bộ quốc gia Tây Phi này và thành lập một nhà nước Hồi giáo (Caliphate).

Lực lượng Afrika Korps của Nga – được thành lập trên cơ sở tàn dư của Tập đoàn Wagner khét tiếng – được giao nhiệm vụ ngăn chặn bước tiến của người Tuareg và các đồng minh ở miền Bắc Mali. Nhưng hiện nay, các tay súng Nga dường như đang phải chiến đấu chủ yếu để tự cứu mình.

Người Tuareg và các nhóm Hồi giáo mở cuộc tấn công quy mô lớn

Kể từ thứ Bảy, liên minh nổi dậy FLA, do người Tuareg lãnh đạo, đã mở nhiều đợt tấn công khiến quân đội Mali cùng các đồng minh Nga chịu áp lực nặng nề.

Phối hợp với tổ chức Jamaat Nusrat al-Islam wal-Muslimin (JNIM) – một nhánh của al-Qaeda tại khu vực – lực lượng này tấn công các thành phố:

• Anéfis
• Aguelhoc
• Gao (miền Bắc)
• Sevare (miền Trung)
• Kenioroba (phía nam thủ đô Bamako)

Chính quyền quân sự Mali tuyên bố tình hình vẫn nằm trong tầm kiểm soát. Tuy nhiên, nhiều thông tin và hình ảnh lan truyền trên mạng xã hội lại cho thấy một bức tranh hoàn toàn khác.

Tiền đồn của Nga đứng trước nguy cơ sụp đổ

Chỉ hai tháng trước, quân Nga đã buộc phải rút khỏi căn cứ ở thành phố Kidal, miền Bắc Mali.

Hiện nay, căn cứ của họ tại Anéfis, nằm xa hơn về phía nam, cũng đang đứng trước nguy cơ thất thủ.

Nhà nghiên cứu người Ba Lan Paweł Wójcik, chuyên theo dõi tình hình Mali trong nhiều năm, cho biết ông tổng hợp thông tin từ các kênh Telegram của các nhóm nổi dậy và các nguồn địa phương. Theo đánh giá mới nhất của ông, tình hình của quân Nga tại miền Bắc Mali là vô cùng nghiêm trọng.

"Tình hình đã vô vọng"

Ngày Chủ nhật, Wójcik công bố các bức ảnh chụp từ trên không về doanh trại chung của quân đội Mali và lực lượng Nga tại Anéfis.

Theo ông, những hình ảnh này được ghi lại bởi máy bay không người lái trinh sát của lực lượng tấn công.

Ảnh cho thấy:

• pháo kích đang rơi xuống doanh trại;
• nhiều binh sĩ tháo chạy;
• tình trạng hỗn loạn bên trong căn cứ.

Ông nhận định:

"Tình hình đã trở nên vô vọng. JNIM và FLA đang tiến đến."

Theo Wójcik, các lực lượng nổi dậy hiện có thể tấn công căn cứ này bất cứ lúc nào bằng súng cối và máy bay không người lái cảm tử.

Ông cũng cho biết nhiều phương tiện quân sự của Nga đã bị phá hủy.

"Thiệt hại của phía Nga có lẽ là rất lớn."

Đoàn xe quân sự Nga rơi vào ổ phục kích

Để cứu lực lượng đang bị bao vây tại Anéfis, quân đội Mali cùng lực lượng Afrika Korps của Nga đã điều một đoàn xe quân sự xuất phát từ thành phố Gao.

Đoàn xe được trực thăng quân sự Nga yểm trợ.

Tuy nhiên, vừa rời Gao không lâu, đoàn xe đã rơi vào một cuộc phục kích.

Một bức ảnh chụp từ trên không được cho là ghi lại hiện trường cho thấy:

• ít nhất 11 xe quân sự nằm rải rác trên địa hình;
• nhiều người nằm bất động cạnh các phương tiện.

Paweł Wójcik viết:

"Nếu chưa chết thì lính Nga đang cố thủ phía sau các phương tiện của mình, trong khi đội máy bay không người lái của đối phương liên tục theo dõi mọi động thái."

Ông nhận định:

"Có lẽ chẳng còn lại bao nhiêu từ đoàn xe này. Đây sẽ là một tổn thất lớn đối với Nga, ngay cả khi Anéfis chưa thất thủ."

Trực thăng Nga bị bắn hạ

Theo các nguồn tin từ phe nổi dậy, một trực thăng quân sự Nga hộ tống đoàn xe cũng đã bị bắn rơi.

Toàn bộ binh sĩ Nga trên trực thăng được cho là đã thiệt mạng.

Một đoạn video lan truyền trên mạng xã hội được cho là ghi lại thi thể cháy đen của viên phi công sau vụ rơi.

Tuy nhiên, đến thời điểm hiện tại, các thông tin này vẫn chưa được xác minh độc lập.

Điện Kremlin cũng chưa đưa ra bất kỳ bình luận nào về những tổn thất bị cáo buộc.

Cuộc tiến công có thể làm rung chuyển cả vùng Sahel

Nếu các nhóm nổi dậy tiếp tục giành thắng lợi, toàn bộ khu vực Sahel ở phía nam sa mạc Sahara có nguy cơ rơi vào bất ổn nghiêm trọng hơn.

Tại hai quốc gia láng giềng Burkina Faso và Niger, các chính quyền quân sự cũng đang dựa vào sự hỗ trợ của Nga để chống lại các lực lượng Hồi giáo cực đoan.

Nga cần nguồn thu từ châu Phi để duy trì chiến tranh ở Ukraine

Theo bài báo, Nga duy trì sự hiện diện quân sự tại nhiều quốc gia châu Phi bằng mô hình trao đổi an ninh lấy tài nguyên.

Đổi lại việc hỗ trợ quân sự, Moskva được thanh toán bằng:

• vàng;
• kim cương;
• các loại khoáng sản và tài nguyên quý khác.

Những nguồn thu này được cho là tiếp tục được sử dụng để tài trợ cho cuộc chiến của Nga tại Ukraine.

Vì vậy, nếu Nga mất các căn cứ và ảnh hưởng tại châu Phi, điều đó không chỉ làm suy giảm vị thế của Moskva tại lục địa này mà còn có thể ảnh hưởng đến khả năng tài chính phục vụ chiến dịch quân sự ở Ukraine trong trung và dài hạn.

Nguồn được bài báo sử dụng

• Các bài đăng của nhà nghiên cứu Paweł Wójcik trên nền tảng Bluesky.
• Tài khoản X (Twitter) của Paweł Wójcik.
• Thông tin từ các hãng thông tấn dpa và AFP.
• Nghiên cứu riêng của t-online.
• https://www.msn.com/de-de/nachrichten/welt/putin-kassiert-den-n%C3%A4chsten-tiefschlag/ar-AA27kx7g?ocid=msedgntp&cvid=6a4c1fb7f1c04c85844c59f34e4f65eb&cvpid=6a4c21b1f8064b099ffc2b28ab075186&ei=