Bài viết của Jorge Liboreiro 

Đại diện cấp cao của Liên minh châu Âu, bà Kaja Kallas, đã cảnh báo hôm thứ Năm rằng các cuộc chiến tại Iran và Ukraine “liên kết chặt chẽ với nhau”. Bà kêu gọi Mỹ gia tăng áp lực kinh tế lên Điện Kremlin, khi Nga đang hưởng lợi từ giá dầu tăng do xung đột.

Theo các báo cáo, Moskva đang cung cấp máy bay không người lái và thông tin tình báo cho Tehran – một đồng minh lâu năm – để tấn công các cơ sở quân sự của Mỹ tại Trung Đông. Chính quyền của Tổng thống Donald Trump cho đến nay phần lớn tránh việc công khai cáo buộc Nga.

“Chúng tôi thấy Nga đang giúp Iran bằng thông tin tình báo để nhắm mục tiêu vào người Mỹ, để giết người Mỹ, và hiện Nga cũng hỗ trợ Iran bằng máy bay không người lái để họ có thể tấn công các nước láng giềng cũng như các căn cứ quân sự của Mỹ”, bà Kallas nói trên đường tới cuộc họp các ngoại trưởng G7 tại Abbaye des Vaux de Cernay, Pháp.

Kallas: Các cuộc chiến “liên kết rất chặt chẽ”

“Những cuộc chiến này có mối liên hệ rất chặt chẽ với nhau. Vì vậy, nếu Mỹ muốn chiến tranh ở Trung Đông chấm dứt và Iran ngừng tấn công họ, thì họ cũng nên gây áp lực lên Nga để Nga không thể hỗ trợ Iran”, bà nói thêm.

Bà Kallas kêu gọi Mỹ, Israel và Iran “ngồi vào bàn đàm phán” để tìm giải pháp thương lượng nhằm nhanh chóng chấm dứt chiến tranh. Tuy nhiên, Washington và Tehran đã đưa ra những thông điệp mâu thuẫn về khả năng đạt được thỏa thuận, gây ra sự khó hiểu.

Hôm thứ Năm, ông Trump khẳng định Iran đang “cầu xin” một thỏa thuận, sau khi ông hoãn tối hậu thư dành cho Tehran đến thứ Sáu. Trong đó, Tổng thống Mỹ đe dọa sẽ buộc phải mở lại eo biển Hormuz hoặc Iran sẽ phải đối mặt với “sự hủy diệt” các cơ sở năng lượng.

Bà Kallas nhấn mạnh rằng châu Âu sẽ chỉ tham gia một liên minh nhằm bảo đảm an ninh cho tuyến đường thủy – nơi vận chuyển khoảng 1/5 sản lượng dầu toàn cầu – “sau khi các hành động thù địch chấm dứt”.

“Cần lối thoát, không phải leo thang”

“Chúng ta cần một lối thoát, không phải sự leo thang”, bà nói về những lời đe dọa của Tổng thống Mỹ. “Phải có một giải pháp ngoại giao để khu vực này trở nên ổn định và hòa bình hơn.”

Lời kêu gọi của bà được đưa ra trong bối cảnh Nhà Trắng nới lỏng các lệnh trừng phạt đối với dầu mỏ của Iran và Nga nhằm trấn an thị trường năng lượng đang bất ổn, điều khiến các nước châu Âu hết sức lo ngại.

Sự gia tăng mạnh mẽ của giá dầu đã đảo ngược xu hướng suy giảm từng gây áp lực lên kinh tế Nga. Hiện Moskva đang nổi lên như bên hưởng lợi từ sự hỗn loạn năng lượng toàn cầu.

Trong khi đó, cường độ chiến sự ở Trung Đông đã làm tăng mạnh nhu cầu toàn cầu về vũ khí và đạn dược, điều này có thể khiến Ukraine khó tiếp cận các hệ thống phòng không cần thiết để chống lại các cuộc pháo kích của Nga.

“Chúng ta không được quên Ukraine”, bà Kallas nhấn mạnh.

Trong một cuộc phỏng vấn mới với Reuters, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết chính quyền Trump đã gắn các đảm bảo an ninh với việc Kyiv phải nhượng toàn bộ vùng Donbass cho Nga. Đây là khu vực bị chiếm đóng một phần, có nhiều thành phố được phòng thủ kiên cố mà Ukraine cần để ngăn chặn đà tiến của Nga.

“Theo tôi, thật không may, Tổng thống Trump vẫn đang chọn chiến lược gây thêm áp lực lên phía Ukraine”, ông Zelensky nói.

Khi được hỏi về phát biểu này, bà Kallas cảnh báo Mỹ không nên trao cho Nga những gì mà họ không thể giành được trên chiến trường.

“Đây rõ ràng là cách tiếp cận sai lầm. Đó chính là chiến thuật đàm phán của Nga”, bà nói. “Đó là cái bẫy mà chúng ta không nên rơi vào.”

Kallas warnt vor Russlands Rolle: Krieg in Iran und Ukraine "eng miteinander verknüpft"