Những quy định mới trong Bộ luật thuế Ucraina có ảnh hưởng đáng kể đến công việc của giới kinh doanh chọn hình thức nộp thuế đơn giản.

Thứ nhất, kể từ ngày mồng 1 tháng giêng ở Ucraina không còn tồn tại loại thuế cố định (фиксированный налог), những doanh nhân đang buôn bán ở chợ  sẽ được cấp giấy chứng nhận thuế theo hình thức  thuế thống nhất (единный налог). Điều này sẽ được thực hiện trước ngày 1 tháng 6 năm 2012. Trước thời hạn  này, các giấy chứng nhận và patent đã cấp từ trước đó vẫn có hiệu lực.

Thứ hai, việc nộp đơn để chuyển sang hệ thống thuế đơn giản được gia hạn từ ngày mồng 1 đến ngày 23 tháng giêng năm nay. Ngoài ra, năm sau sẽ không cần thực hiện điều đó nữa – chứng nhận nộp thuế thống nhất có giá trị vô thời  hạn.Trong đó, doanh nhân có quyền thay đổi phương thức nộp thuế một lần trong 1 năm.

Thứ ba, các doanh nhân được chia thành 4 nhóm, một trong các nhóm  đó bao gồm cả các pháp nhân mà họ cũng có quyền chọn hình thức  nộp thuế đơn giản.

Thứ tư, mức thuế thay đổi đối với các nhóm khác nhau, phụ thuộc vào doanh thu cả năm, số lượng nhân công thuê và lĩnh vực hoạt động.

Còn một  thay đổi nữa – đó là đã có cải thiện sự bảo trợ xã hội của các doanh nhân. Các doanh nhân có quyền nghỉ ngơi hoặc đi  bệnh viện.

Thay đổi đáng kể nhất – cho phép các doanh nhân cá thể được làm việc với thuế GTGT và không cấm các pháp nhân đưa dịch vụ của những người  nộp thuế đơn giản vào chi phí gộp.

(Ảnh minh họa)

BỐN NHÓM THUẾ:

Nhóm thứ nhất

* Đối tượng: gồm các doanh nhân cá thể có doanh thu  năm không vượt quá 150 ngàn grivna, không thuê nhân lực và làm việc trên lĩnh vực bán lẻ tại các điểm kinh doanh trên các chợ hoặc cung cấp các dịch vụ dân sinh (các pháp nhân không được cung cấp các loại dịch vụ này)

* Quyền hoàn thuế GTGT: không.

* Doanh số: không vượt quá 150 ngàn grivna trong 1 năm.

* Báo cáo thuế: bắt buộc có sổ ghi chép doanh thu do Bộ Tài chính cung cấp ( sổ này còn chưa lưu hành). Một năm phải nộp báo cáo thuế 1 lần – trong thời gian 60 ngày vào thời kỳ nộp báo cáo hàng năm ( vào tháng 3)

Nhóm thứ hai

* Đối tượng: các cá thể có doanh số năm không vượt quá 1 triệu grivna và thuê không quá 10 nhân công. Có thể cung cấp các dịch vụ dân sinh, cũng như sản xuất, buôn bán, kinh doanh nhà hàng. Trong nhóm này không bao gồm các doanh nhân cung cấp các dịch vụ mua bán trung gian, cho thuê và  đánh giá bất động sản (những người này được xếp vào nhóm ba). Nhóm hai chỉ có thể cung cấp dịch vụ cho dân chúng và những người đóng thuế thống nhất

* Quyền hoàn thuế GTGT: không.

* Làm việc với các pháp nhân: mua hàng có thể đưa vào chi phí. Dịch vụ được thanh toán từ lợi nhuận.

* Báo cáo thuế: tương tự như nhóm 1, nhưng báo cáo thuế phải nộp trong vòng 40 ngày sau khi kết thúc năm (vào tháng hai)

Nhóm thứ ba:

* Đối tượng: các cá nhân có doanh thu năm không quá 3 triệu grivna. Họ có thể thuê dưới 20 nhân công.

* Quyền hoàn thuế GTGT: có. Nhưng chỉ trong trường hợp chọn mức thuế 3% và chỉ chỉ sau khi tăng doanh số ở mức 300 ngàn grivna. Khi đạt dến ngưỡng này thì bắt buộc phải đăng ký.

* Làm việc với các pháp nhân: tự do. Các chi phí  làm  việc với các đối tượng này được phép đưa vào chi phí doanh thu

* Báo cáo thuế: đối với các đối tượng không chịu thuế GTGT cần phải có Sổ khai báo doanh thu do Bộ Tài chính cung cấp. Còn đối với các đối tượng nộp thuế GTGT cần phải có báo cáo thu nhập và chi phí theo mẫu và trình tự do Bộ Tài chính quy định. Mỗi quý phải nộp báo cáo thuế (không chậm quá 40 ngày so với thời gian báo cáo định kỳ).

Nhóm thứ tư

* Đối tượng: là tất cả các pháp nhân muốn nộp thuế dưới hình thức thuế thống nhất. Những đối tượng này có thể thuê dưới 50 nhân công, không hạn chế lĩnh vực hoạt động (ngoại trừ các đối tượng được pháp luật xem xét  cho nộp thuế đơn giản).

* Quyền hoàn thuế GTGT: có.  Mức thuế đối với những người nộp thuế thống nhất thuộc nhóm 4  được quy định ở mức gấp đôi (6% + thuế GTGT hoặc 10%) đối với tổng số vượt mức doanh thu, từ doanh thu thu được không phải dưới dạng tiền, hoặc doanh thu đạt được từ các hoạt động kinh doanh không cho phép  trả thuế dưới hình thức đơn giản. Mức thuế và điều kiện chuyển sang hình thức thuế GTGT hoàn toàn giống như ở nhóm 3 .

* Doanh thu: không vượt quá 5 triệu grivna.

* Báo cáo thuế: tương tự như các doanh nhân nhóm 3.

THUẾ ĐÃ THAY ĐỔI NHƯ THẾ NÀO?

Đối với chợ: định mức của thuế thống nhất đối với các doanh nhân nằm trong nhóm 1& 2 phụ thuộc vào mức thu nhập  tối thiểu – 1074 grivna. Cụ thể là bao nhiêu phần trăm của mức thu nhập tối thiểu thì do chính quyền sở tại nơi doanh nhân đăng ký quyết định. Đối với nhóm 1, thuế thống nhất chiếm từ 1 – 10% thu nhập tối thiểu, hay là từ 10,74 tới 107,4 grivna. Đối với nhóm 2 – từ 21,48 đến 214,8 grivna. Ở Kiev, hội đồng các quận thông qua quyết định mức trả tối đa cho các doanh nhân ở nhóm 1 & 2 tương ứng là 107,4  và 214,8 grivna.

Ngoài  thuế ra còn phải đóng bảo hiểm xã hội cho bản thân ở mức 372,33 grivna (tương đương 37% của mức thu nhập tối thiểu).  Ngoài  ra  còn phải trả bảo hiểm xã hội ở mức từ 36,76 đến 49,70% (phụ thuộc vào cấp bậc rủi ro nghề nghiệp)  của mức  lương trả cho nhân công thuê và mỗi thành viên của gia đình có tham gia vào hoạt đông kinh doanh (không thấp hơn mức đóng bảo hiểm xã hội tối thiểu). Tổng cộng mức thuế thống nhất và bảo hiểm gộp lại trong năm 2012 của các doanh nhân nhóm 2 sẽ lớn hơn so với năm 2011. Theo tính toán của “SEGODNYA”, nếu như trong năm trước những người nộp thuế thống nhất  thuộc nhóm 2 đăng ký kinh doanh ở Kiev phải trả thuế trung bình 412 grivna thì  trong năm 2012 họ sẽ phải trả 587 grivna. Nhưng cũng có một thông tin đáng mừng: những người tàn tật, hưu trí (được nhận trợ giúp xã hội và lương hưu) thì không phải đóng phí bảo hiểm xã hội.

Đối với những người làm việc với các pháp nhân: các doanh nhân thuộc nhóm 3 & 4 làm việc không dính dáng đến thuế GTGT,  bắt buộc họ  phải trả 5% doanh thu, mức doanh thu này bị hạn chế ở mức 300 ngàn grivna/năm. Ví dụ, nếu anh ta làm việc 10 tháng trong năm và công việc đạt hiệu quả cao nhất thì mỗi tháng phải trả 1500 grivna.

Nếu cũng là doanh nhân đó nhưng anh ta đăng ký nộp thuế theo hình thức thuế GTGT (đối với doanh thu trên  300 ngàn grivna)  thì sẽ phải trả 3% của doanh thu. Trong trường hợp doanh thu hàng tháng là 100 ngàn grivna thì ít nhất phải nộp vào ngân sách là 2000 grivna. Còn nếu như anh ta không có chi phí mua bán hàng hóa, dịch vụ của những người nộp thuế GTGT khác thì con số này sẽ tăng lên đến 18700 grivna.

AI PHẢI NỘP BAO NHIÊU THUẾ?

Nhóm 1:

Công thức tính: Từ 1 – 10% mức thu nhập tối thiểu (1073 grivna, từ ngày 1-1-2012)

Định mức thuế (grivna): 10,8 – 108 grivna/tháng

Mức phí bảo hiểm xã hội – 372 grivna/tháng

Tổng chi phí 1 tháng: 383 – 410

Nhóm 2:

Công thức tính: Từ 2 – 20% mức thu nhập tối thiểu (1073 grivna, từ ngày 1-1-2012)

Định mức thuế (grivna): 22 – 215 grivna/tháng

Mức phí bảo hiểm xã hội – 372 grivna/tháng

Tổng chi phí 1 tháng: 395 – 587

Nhóm 3 và nhóm 4:

Công thức tính:

-       Có thuế GTGT – 5% doanh thu

-       Không thuế GTGT – 5% doanh thu (≤ 300 ngàn grn.)

Định mức thuế (grivna):

-       9003 – 90000 grivna/năm (có thuế GTGT)

-       0 – 15000 grivna/năm (không thuế GTGT)

Mức phí bảo hiểm xã hội – 372 grivna/tháng

Tổng chi phí 1 tháng:

-       1083 – 7833,12 grivna/năm (có thuế GTGT)

-       0 – 1583,12 grivna/năm ( không thuếGTGT)

LÀM VIỆC VỚI THUẾ GTGT CẦN CÓ KẾ TOÁN

Như chúng ta đã thấy , đối với các doanh nhân  thuộc nhóm 1&2 (những người làm việc với các cá nhân) thì không có những thay đổi đáng kể. Còn đối với các doanh nhân làm việc các pháp nhân, nếu so sánh với thời kỳ trước ngày 01 tháng tư năm 2011 thì công việc phức tạp lên đáng kể. Xin nhắc lại rằng trước khi xuất hiện luật Thuế , việc đăng ký nộp thuế GTGT là công việc tự nguyện, còn thuế thống nhất ở mức 200 grivna đã bao gồm đóng góp vào quỹ lương hưu và bảo hiểm xã hội. Doanh thu hàng năm là 500 ngàn grivna đối với tất cả mọi người.

Bây giờ thì phải nộp nhiều hơn đáng kể, còn hệ thống thuế theo cách tính đơn giản (không phải nộp thuế GTGT) thực tế chỉ giới hạn ở mức doanh thu 300 ngàn grivna. Tất nhiên điều này còn tốt hơn là cấm các pháp nhân làm việc với những người đóng thuế thống nhất như đã xảy ra vào tháng tư năm ngoái.

Bây giờ làm việc với thuế GTGT thì nhất định phải cần có kế toán – thiếu sự chuẩn bị chuyên môn thì làm việc đến từng chi tiết trong lĩnh vực này rất phức tạp. Ngoài ra nhân viên kế toán  có thể chuẩn bị đầy đủ tài liệu, chứng từ để doanh nhân có thể có được những tín dụng thuế, được hoàn trả các chi phí có thuế GTGT. Khi đó, các chi phí cần thiết cho hoạt động của doanh nghiệp (mua hàng, thanh toán dịch vụ, thuê, nhiên liệu ,v.v… sẽ giảm đi khoảng 20%.

NHỮNG NGƯỜI MẤT QUYỀN NỘP THUẾ THEO CHẾ ĐỘ ĐƠN GIẢN

Một  số doanh nhân đang nộp thuế theo hệ thống tính thuế đơn giản hiện nay sẽ không được quyền đó nữa. Từ bây giờ trở đi, những người cư trú không thường xuyên (нерезиденты) là công dân nước khác, các điểm thu đổi ngoại tệ, các nhà xuất nhập khẩu, những người bán hàng khuyến mại, hàng vàng bạc đá quý trang sức, các nhà tài chính, những nhà quản lý, các nhà cung cấp dịch vụ viễn thông, buôn  bán đồ cổ, tổ chức biểu diễn và một loạt các doanh nhân khác sẽ không được trả thuế dưới hình thức thuế thống nhất  bởi nhà lập pháp cho rằng họ đã có đủ thuận lợi để trả thuế theo những  nền tảng chung.

Và những người buôn bán nhỏ cũng bị hạn chế: họ không có quyền nộp thuế thống nhất trong trường hợp cho thuê diện tích đất lớn hơn 0,2 hecta hoặc diện tích ở lớn hơn 100m2. Ngoài ra tất cả những ai làm việc trên thị trường bất động sản (đánh giá, buôn bán, môi giới, cho thuê) đều được xếp vào nhom 3 không phụ thuộc vào doanh số hàng năm của họ. Và sẽ bị từ chối cấp giấy chứng nhận trong trường hợp nếu nợ thuế.

Những người làm việc  trong lĩnh vực tin học gặp nhiều khó khăn hơn, thậm chí kể từ sau ngày 1 tháng tư năm ngoái khi họ đã có thể làm việc với các pháp nhân theo các điều kiện như trước (chi phí cho các dịch vụ của họ được đưa vào chi phí gộp của doanh nghiệp). Đối với họ sẽ ứng dụng một luật riêng để xét các ưu đãi thuế cho lĩnh vực hoạt động này. Tuy nhiên dự án luật này còn đang bị “treo” ở quốc hội. Tạm thời họ buộc phải làm đơn để chuyển sang cách tính thuế đơn giản của nhóm 3 và phải  trả 5% thu nhập (doanh thu của họ thường bằng thu nhập).

LÀM THẾ NÀO ĐỂ TRỞ THÀNH NGƯỜI ĐÓNG THUẾ THỐNG NHẤT?

Để chuyển sang hệ thống trả thuế đơn giản hoặc gia hạn chứng nhận trả thuế hợp  nhất cần phải nộp đơn cho cơ quan thuế nơi đăng ký. Phóng viên tờ Segodnya đã thử đến phòng thuế quận Podonsky vào ngày 5 tháng giêng bởi vì ngày này các doanh nhân nộp thuế theo hệ thống tính thuế đơn giản nộp báo cáo thuế cho quý 4. Phóng viên cho rằng sẽ có đông  người đóng thuế, hoặc những người nộp đơn. Tuy nhiên không có vấn đề gì cả: nộp báo cáo chỉ mất 5 phút (đứng trước phóng viên chỉ có 2 người), còn mua mẫu đơn (giá chỉ có 2,5 grivna), điền vào mẫu rồi nộp qua ô cửa sổ hết khoảng 15 phút. Rõ ràng các cán bộ thuế đã rút kinh nghiệm từ năm trước, khi các  doanh nhân phải đứng xếp hàng chờ hàng tiếng đồng hồ để nộp báo cáo thuế theo mẫu mới (mẫu này đã bỏ một tháng sau đó).

Và một điều vui là khắp nơi trong phòng thuế được treo các bảng thông tin  cùng các câu hỏi & trả lời những  vấn đề hay vướng mắc, có phòng giải đáp pháp luật. Có một vị thanh tra mà phóng viên gặp ở hành lang đã không ngại ngần hướng dẫn cách điền vào đơn.

Thời hạn. Như đã nói ở trên, có thể nộp đơn trước ngày 25 tháng giêng. Các doanh nhân cá thể thuộc nhóm 1 & 2 đã nộp đơn sẽ trở thành những người nộp thuế thống nhất từ ngày 1 của tháng gần nhất sau khi nhận được giấy chứng nhận. Còn những chủ thể mới của các hoạt động doanh nghiệp thuộc nhóm 3 có thể làm việc theo thuế thống nhất kể từ ngày đăng ký. Có thể chuyển từ hệ thống tính thuế chung sang hệ thống tính thuế đơn giản hoặc ngược lại chỉ một lần trong 1 năm  (không muộn  quá 15 ngày trước  khi bắt đầu quý sau).

Mã số. Các mã số của các dạng hoạt động kinh tế đã được thay đổi từ ngày 1 tháng giêng. Các mã số mới đã được in ra và treo trên các bảng thông tin,  thông báo trên các trang mạng của cơ quan thuế.

Nộp thuế. Cách tính thuế đã bị thay đổi – mẫu hóa đơn cũa không phù hợp. Các thông số mới đẻ điền vào hóa  đơn chúng ta có thể tìm thấy ở các bảng thông tin trong các phòng thuế quận.

Nộp thuế cho tháng giêng và tháng 2 bắt đầu từ ngày 1 đến ngày 20 tháng giêng – trả 1 lần cho 2 tháng (việc này liên quan đến các doanh nhân thuộc nhóm 1&2). Giấy chứng nhận mới tạm thời chưa cấp. Mẫu sẽ xuất hiện sau một tháng. Đồng thời các giấy chứng nhận cũ còn có hiệu lực cho đến tháng 6.

Võ Quảng. Báo “Tuần tin Quê hương”, số 329.