Khu công nghiệp VSIP nằm trong Khu kinh tế Đông Nam Nghệ An. Ảnh: Thành Cường

Ngày 27/3/2026, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành quyết định phê duyệt mở rộng Khu kinh tế Đông Nam Nghệ An, đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế của tỉnh Nghệ An. Cùng với đó, công tác quy hoạch phân khu được đẩy nhanh, tạo nền tảng để triển khai các dự án đầu tư đồng bộ và hiệu quả.

Đẩy mạnh quy hoạch, tăng tốc thu hút đầu tư

Ngay sau khi đề án mở rộng được thông qua, Ban Quản lý Khu kinh tế Đông Nam Nghệ An đã tập trung hoàn thiện hệ thống quy hoạch. Đến nay, đã có 8 đồ án quy hoạch phân khu hoàn thành và 7 đồ án khác đang được triển khai.

Hoạt động thu hút đầu tư tiếp tục ghi nhận tín hiệu tích cực. Tính từ đầu năm đến ngày 5/4/2026, khu kinh tế đã cấp mới 3 dự án FDI với tổng vốn đăng ký 3,3 triệu USD, đồng thời điều chỉnh tăng vốn cho 4 dự án với tổng mức tăng thêm hơn 454 tỷ đồng.

Lũy kế đến nay, Khu kinh tế Đông Nam và các khu công nghiệp trên địa bàn đang có 356 dự án còn hiệu lực, với tổng vốn đầu tư hơn 217.000 tỷ đồng. Trong đó, 119 dự án FDI có tổng vốn đăng ký đạt 6,46 tỷ USD.

Hệ thống 9 khu công nghiệp với tổng diện tích hơn 2.700 ha hiện đạt tỷ lệ lấp đầy trên 50%. Một số khu công nghiệp có tỷ lệ lấp đầy cao như VSIP Nghệ An, Nam Cấm, Bắc Vinh, tiếp tục khẳng định sức hút đối với các nhà đầu tư trong và ngoài nước.

Nhiều dự án trọng điểm đang được thúc đẩy tiến độ. Dự án Cảng nước sâu Cửa Lò đã cơ bản hoàn thành các hạng mục ban đầu và đang hoàn thiện thủ tục điều chỉnh. Trong khi đó, dự án Khu công nghiệp VSIP Nghệ An 3 đang gấp rút giải phóng mặt bằng, dự kiến khởi công vào dịp 30/4/2026.

Song song với đó, các dự án hạ tầng, khu đô thị và khu công nghiệp khác cũng đang được rà soát, hoàn thiện thủ tục để sớm triển khai, góp phần nâng cao năng lực thu hút đầu tư toàn khu vực.

Hoàn thiện hạ tầng, chủ động nguồn nhân lực

Bên cạnh thu hút đầu tư, phát triển hạ tầng và đảm bảo an sinh xã hội được xác định là nhiệm vụ trọng tâm. Trong lĩnh vực nhà ở xã hội, giai đoạn 2021–2025, toàn khu đã hoàn thành 3.844 căn, vượt chỉ tiêu đề ra. Năm 2026, mục tiêu hoàn thành thêm 2.955 căn, hướng tới 19.500 căn vào năm 2030 nhằm đáp ứng nhu cầu chỗ ở cho công nhân.

Hiện nay, Khu kinh tế Đông Nam và các khu công nghiệp đang sử dụng hơn 64.000 lao động, trong đó khu vực FDI chiếm tới 86%. Dự kiến trong năm 2026, nhu cầu lao động sẽ tăng lên trên 90.000 người, tập trung vào các ngành điện tử, công nghệ cao và dệt may xuất khẩu.

Để đáp ứng nhu cầu này, Ban Quản lý đã chủ động tổ chức các ngày hội việc làm, tăng cường kết nối giữa doanh nghiệp với người lao động, đồng thời thúc đẩy liên kết giữa nhà trường – doanh nghiệp – nhà nước nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực địa phương.

Về hạ tầng kỹ thuật, nhiều dự án trọng điểm đang được triển khai như hệ thống thoát nước, đường giao thông kết nối khu công nghiệp. Công tác giải phóng mặt bằng và lựa chọn nhà thầu được đẩy nhanh, hướng tới hoàn thành nhiều công trình ngay trong năm 2026, góp phần cải thiện môi trường đầu tư.

Cùng với đó, cải cách hành chính và chuyển đổi số tiếp tục được đẩy mạnh. Hiện đã có 46 thủ tục hành chính được tích hợp lên Cổng Dịch vụ công quốc gia, trong đó 40 thủ tục đạt mức dịch vụ công trực tuyến toàn trình. 100% hồ sơ được tiếp nhận, xử lý trực tuyến; tỷ lệ số hóa đạt trên 80%, giúp rút ngắn thời gian xử lý từ 20–40%.

Đáng chú ý, việc xây dựng Kế hoạch phát triển hệ thống 5G và IoT trong các khu công nghiệp giai đoạn 2026–2030 được xác định là bước đi chiến lược, tạo nền tảng cho phát triển nhà máy thông minh và tự động hóa sản xuất.

Tại buổi làm việc chiều 7/4/2026 với Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Nghệ An Bùi Thanh An, lãnh đạo Ban Quản lý Khu kinh tế Đông Nam cũng thẳng thắn chỉ ra những khó khăn, vướng mắc như thủ tục giải phóng mặt bằng, hạn chế về nguồn vốn đầu tư hạ tầng kết nối và tình trạng thiếu hụt biên chế công chức.

Quang cảnh buổi làm việc

Hiện Ban mới có 32/34 chỉ tiêu biên chế được giao, trong khi nhu cầu vị trí việc làm thực tế lên tới 47, gây áp lực lớn trong quá trình triển khai nhiệm vụ.

Để hoàn thành kế hoạch 9 tháng cuối năm, Ban Quản lý kiến nghị tỉnh ưu tiên bố trí khoảng 2.800–3.500 tỷ đồng cho các dự án hạ tầng quan trọng giai đoạn 2026–2030; đồng thời xúc tiến mở đường bay Vinh – Quảng Châu/Thâm Quyến nhằm phục vụ hơn 4.000 chuyên gia, lao động nước ngoài đang làm việc trên địa bàn.

Bên cạnh đó, Ban cũng đề xuất sớm phê duyệt chủ trương đầu tư Cảng nước sâu Cửa Lò và hỗ trợ thủ tục đất đai cho các dự án nhà ở xã hội.

Tại buổi làm việc, các đại biểu đã tập trung thảo luận, đề xuất giải pháp tháo gỡ vướng mắc cho các dự án trọng điểm như Cảng nước sâu Cửa Lò, Khu công nghiệp Hoàng Mai II, VSIP Nghệ An 3, Thọ Lộc… liên quan đến giải phóng mặt bằng, vật liệu xây dựng, hệ thống xử lý nước thải và hạ tầng giao thông kết nối.

Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Nghệ An Bùi Thanh An nhấn mạnh Khu kinh tế Đông Nam là một trong hai động lực tăng trưởng chính của tỉnh, lãnh đạo tỉnh yêu cầu tăng cường sự phối hợp giữa Ban Quản lý với các sở, ngành và địa phương, tạo sự đồng bộ trong cải cách hành chính, hỗ trợ nhà đầu tư, giải phóng mặt bằng, tuyển dụng lao động và đảm bảo an ninh trật tự, qua đó phát huy tối đa hiệu quả của khu kinh tế trong giai đoạn phát triển mới.

Tác giả: Nguyễn Thuấn

Nguồn tin: vneconomy.vn